Je begon het festival met een kwartje XTC. Een uurtje geleden had je even flink wat lol met je vrienden toen jullie allemaal aan de keta zaten. Nu voel je dat je inkakt en je wilt weer wat bijpakken. Neem je wat GHB om de roes van de XTC te verlengen of wordt het een nakkie speed voor de energie?


“55 procent van de onderzochte drugsgebruikers combineert meerdere drugs.”

Toename in combigebruik

Elke drugsgebruiker heeft zo zijn eigen motieven om verschillende drugs met elkaar te combineren. Afhankelijk van de effecten van de drugs kun je het gevoel versterken, de roes langer vasthouden, de scherpe randjes er af halen of een oppepper nodig hebben. Dr. Ton Nabben, drugsonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, sprak al van ‘roesmanagers’; drugsgebruikers die de risico’s van middelen op een rijtje zetten, de voor- en nadelen afwegen en zo tot een -voor hun- perfecte roes komen. Maar waar feestgangers vroeger genoeg hadden aan één soort drug om hun roes te bereiken, blijkt nu het zogenaamde combigebruik te zijn toegenomen. Uit Het Grote Uitgaansonderzoek 2016 komt naar voren dat 55% van de onderzochte drugsgebruikers meerdere drugs combineert. Hiervan doet 18% dat frequent. Als er sprake is van combigebruik dan wordt alcohol het meest gecombineerd met een andere drug (80,4%). De overgebleven 19,6% van de combigebruikers combineert één of meerdere soorten drugs zonder alcohol. Bij frequente combigebruikers is alcohol en cocaïne (11%) de meeste voorkomende combinatie. De combinatie van XTC en 4-FA komt het meest voor (3%) als het gaat om alcoholvrij combigebruik.

De werkingsduur en halfwaardetijd

Het is algemeen bekend dat drugs gebruiken niet zonder risico’s is. Het is minder bekend dat het combineren van verschillende drugs de gezondheidsrisico’s verhogen. Charles Dorpmans van Novadic-Kentron legt het uit: “Wat uitgaanders zouden moeten weten is dat de werking en werkingsduur van een middel belangrijk zijn bij combinatiegebruik. Ook al lijkt een middel misschien in de beleving uitgewerkt, wil dat niet zeggen dat het ook zo is. Als er wordt bijgenomen, van hetzelfde of een ander middel, moet er rekening gehouden worden met de halfwaardetijd.” De halfwaardetijd is de tijd dat de concentratie van het middel in het bloed is gehalveerd. Cocaïne heeft bijvoorbeeld een halfwaardetijd van ongeveer een uur. Dit houdt in dat een uur na gebruik de helft van de cocaïne uit het bloed verdwenen is. Dit verschilt dus met de werkingstijd, die 30/45 minuten bedraagt. Dorpmans: “Als je bij gaat nemen of gaat combineren, moet je rekening houden met de tijd van inname, werkingsduur en halfwaardetijd. Ook al voel je de effecten niet zo sterk, het zit nog wel in je lichaam. Hierdoor kun je overdoseren. Het gevaar bij combigebruik is ook de onvoorspelbare effecten. Hierdoor kun je bang worden, in de war raken of psychoses krijgen. Als je wilt gaan combineren zijn kennis van de middelen en de kennis van de juiste doseringen belangrijk. En je moet natuurlijk altijd je drugs laten testen zodat je ook echt weet wat je neemt.”

“Je ruikt alleen de alcohol en je voelt de zin in coke alweer.”

Effecten van drugscombinaties

Wat doen de verschillende drugscombinaties nou precies? Dorpmans legt het uit: “Als je twee stimulerende drugs met elkaar combineert zoals XTC en speed dan krijg je een toename in hart- en bloedsomloop en je temperatuur gaat omhoog. De entactogene werking van XTC (het gevoel van samenhorigheid en openheid, red.) neemt af. Als je twee verdovende middelen met elkaar neemt, zoals GHB en alcohol dan is er een hevige toename in de verdoving van de middelen en dat heeft invloed op bijvoorbeeld je ademhaling en het bewustzijn.” Het combineren van een stimulerend en een verdovend middel kan verschillende uitwerkingen hebben. Hieronder zetten we een aantal drugscombinaties op een rij.

Alcohol en Cocaïne

Cocaïne wordt vaak gebruikt om het gevoel van dronkenheid te onderdrukken en nog meer te kunnen drinken. Omdat je hierdoor geen grens meer hebt, is de kater na deze combinatie vaak groot. Volgens Dorpmans is alcohol en cocaïne een veelgebruikte en ook een gevaarlijke combinatie: “Als alcohol en cocaïne worden gecombineerd ontstaat er cocaethylene in het lichaam. Deze stof is extra belastend voor je hartspier.” Beide middelen verhogen de hartslag en behoefte aan zuurstof, terwijl beide stoffen zorgen voor een beperkte zuurstoftoevoer. Dit kan leiden tot een acuut zuurstof tekort of hartritmestoornissen. “Daarnaast wakkert alcohol de zucht naar coke sterk aan. Hierdoor is de combinatie erg verslavend. Je ruikt alleen de alcohol en je voelt de zin in coke alweer. In de verslavingszorg wordt hier vaak aan voorbij gegaan. Als iemand een cocaïne verslaving heeft gehad zie je vaak een terugval als er weer alcohol wordt gedronken,” aldus Dorpmans.

Alcohol en XTC

Dorpmans: “De combinatie van alcohol en XTC zorgt voor ontremming, waardoor je over je eigen grens kunt gaan.” Het oppeppende effect van XTC zorgt ervoor dat je je minder dronken voelt en dus meer gaat drinken. Deze combinatie kan je ook een flinke kater opleveren, ook omdat beide middelen je lichaam uitdrogen. Daarnaast zorgt de combi voor overbelasting van de hartspier en is de kans op psychische problemen groter.

“Je remmingen verdwijnen en je tastzin en de tintelingen in je lichaam versterken. Hierdoor kun je op seksueel gebied meer toelaten dan je eigenlijk wilde.”

XTC en GHB

“Deze combinatie wordt vaak gebruikt om het effect van xtc langer vast te houden of het gevoel te intensiveren.” Verder wijst Dorpmans op een risico: “Het zorgt voor een verlaagd bewustzijn met grote prikkelbaarheid.” Je remmingen verdwijnen en je tastzin en de tintelingen in je lichaam versterken. Hierdoor kun je op seksueel gebied meer toelaten dan je eigenlijk wilde. Doordat het doseren van GHB erg nauw luistert kan dit een gevaarlijke combinatie zijn. Zodra de oppeppende effecten van de XTC uitgewerkt zijn, kun je ineens out gaan. Andersom kun je ineens te hard gaan van de XTC als de verdovende werking van GHB is uitgewerkt.

GHB en speed

Dorpmans snapt de lol niet van de combinatie van GHB en speed. “In mijn beleving is dit een yin yang verhaal. Je bent constant bezig met een balans te zoeken. De speed geeft je dopamine, maar als je er te strak van gaat staan neem je een beetje GHB. Dat dempt, haalt de randjes er vanaf. Daarna neem je weer speed omdat je te wazig bent van de GHB.” Ook bij de deze combinatie nemen je (seksuele) remmingen af en is het, net als bij de GHB en XTC combinatie, moeilijk te doseren en kun je out of te hard gaan.

Speed en Ketamine

Net als bij de GHB en speed heb je hier te maken met een verdovend en een oppeppend middel. Dorpmans; “Vaak wordt ketamine genomen om even uit de flow van de speed te stappen. Even de randjes er vanaf halen. De kunst hierbij is wel het doseren.” Speed zou de trippende effecten van ketamine kunnen versterken. Ook worden veel gebruikers snel misselijk van deze combinatie. Dorpmans duidt de slopende uitwerking op je lichaam: “Peppers zorgen er voor dat je lichaam wordt uitgemergeld doordat het alle energie pakt. Als je daar een verdovend middel overheen neemt, voel je al helemaal niet meer waar je grenzen liggen.”

Ketamine en GHB

Doordat deze twee middelen allebei verdovend zijn is dit een gevaarlijke combinatie volgens Dorpmans: “Ik zou deze combinatie niet verwachten. Doordat je twee verdovende middelen gebruikt kan het zijn dat ze elkaar versterken. Je verdooft jezelf zodanig dat je bewusteloos raakt, je ademhalingsspier stopt en hier kun je dus dood aan gaan. De dosering komt wel heel nauw bij deze combinatie. Als je de werkingsduur en de halfwaardetijd niet goed in acht neemt, loop je een behoorlijk risico.” Hetzelfde geldt voor de combinatie van alcohol en GHB. Ook hierbij worden de verdovende eigenschappen versterkt en heb je kans om out of in het ergste geval zelfs dood te gaan.

“Als je besluit drugs te gaan gebruiken of te gaan combineren, zorg dan altijd dat je vrienden op de hoogte zijn van wat je neemt.”

Combinaties met nieuwe drugsoorten

Over de combinatie van NPS (Nieuwe Psychoactieve stoffen, oftewel designer drugs) kan Dorpmans kort zijn: “We zien ook combigebruik met NPS, waarvan 4FA de belangrijkste is. Vooral de combinatie met XTC komt veel voor. Gebruikers stappen later op de avond over naar 4FA omdat ze het wazige gevoel van de XTC zat zijn.” Was 4FA eerder nog legaal te verkrijgen, sinds 1 april 2017 valt het onder de Opiumwet vanwege ernstige gezondheidsrisico’s. “Doordat wij nauwelijks de gezondheidsrisico’s van NPS weten op korte en lange termijn, laat staan van combinatiegebruik, is iedere combinatie gevaarlijk. Bij iedere (nieuwe) NPS ben je een proefkonijn.”

Als je besluit drugs te gaan gebruiken of te gaan combineren, zorg dan altijd dat je vrienden op de hoogte zijn van wat je neemt. Als je je niet lekker voelt na het gebruik of combineren van drugs ga dan altijd naar de EHBO. Deze mensen zijn er om je te helpen.

Voor meer informatie over drugscombinatie en de risico’s ga naar www.drugsinfoteam.nl, www.unity.nl of www.jellinek.nl